Wednesday, 4 February 2004

Ceisteanna (68, 69, 70)

Denis Naughten

Ceist:

148 D'fhiafraigh Mr. Naughten den Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta cén dul chun cinn atá déanta ag an Rialtas ó ritheadh Acht na dTeangacha Oifigiúla. [3253/04]

Amharc ar fhreagra

Michael D. Higgins

Ceist:

216 D'fhiafraigh Mr. M. Higgins den Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta cé mhéad airgid a bheidh ar fáil dó i 2004 leis an Acht Teanga a chur i bhfeidhm; agus an ndéanfaidh sé ráiteas ina leith. [3112/04]

Amharc ar fhreagra

Mary Upton

Ceist:

218 D'fhiafraigh Dr. Upton den Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta an mó post nua a cruthaíodh ó tháinig an tAcht Teanga i bhfeidhm sna Ranna agus sna heagrais stáit éagsúla; agus an ndéanfaidh sé ráiteas ina leith. [3109/04]

Amharc ar fhreagra

Freagraí scríofa (Ceist ar Minister for Community, Rural and Gaeltacht Affairs)

Tógfaidh mé Ceisteanna Uimhir 148, 216 agus 218 le chéile.

Mar is eol do na Teachtaí, tá Acht na dTeangacha Oifigiúla ina dhlíó mhí Iúil 2003. Is é príomhchuspóir an Achta ná soláthar níos mó de sheirbhísí i nGaeilge a chur ar fáil ón seirbhís poiblí ar chaighdeán níos airde. Tá freagracht ghinearálta orm mar Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta faoin Acht chun a chinntiú go gcuirfear na seirbhísí sin ar fáil.

Tá réamh-obair nach beag déanta nó idir lámha cheana féin ag mo Roinnse maidir le cur i bhfeidhm an Achta:

— Tá scríofa go dtí na comhlachtaí poiblí atá i gceist — thart ar 650 ina iomlán faoi láthair — le cóip den Acht agus achoimre ar na príomh-fhorálacha.

— Tá próiseas idir lámha faoina dtugann oifigigh de chuid mo Roinne-se cur i láthair do chomhlachtaí poiblí maidir le himpleachtaí an Achta dóibh, tráth a bhíonn deis chun tuilleadh eolais a thabhairt agus saincheisteanna a phlé.

— Tá feidhm tugtha do Chuid 5 den Acht a bhaineann le logainmneacha ó 30 Deireadh Fómhair 2003 agus tá seacht nOrdú déanta agam sa chomhthéacs sin go data.

— Tá leabhrán dhátheangach foilsithe — Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003: Osradharc — a thugann léargas ar phríomh-fhorálacha an Achta mar aon le freagraí ar roinnt ceisteanna a chuirtear go rialta faoin Acht.

— Tá soláthar €500,000 curtha ar fáil agam i Meastacháin mo Roinne don bhliain seo chun Oifig Choimisinéir na dTeangacha Oifigiúla a bhunú.

— Tá plean gnímh maidir le cur i bhfeidhm fhorálacha an Achta ar bhonn céimiúil glanta ag an Rialtas agus fógraithe.

— Tá an tUasal Seán Ó Cuirreáin ainmnithe ag an Rialtas le bheith ceapaithe ag an Uachtarán mar An Coimisinéir Teanga, ach na rúin cuí a bheith aontaithe agus rite ag an Dáil agus an tSeanaid. Tá na rúin sin réidh le leagan os comhair Thithe an Oireachtais go han-luath agus tá súil agam go nglacfar leo.

— Tá ordú tosach feidhme déanta agam ar 19 Eanáir 2004 a thugann feidhm don chuid is mó d'fhorálacha an Achta le héifeacht ón lá sin agus ó 1 Bealtaine 2004 i gcás alt 10.

— Tá dhá grúpa oibre ar leith bunaithe le déanaí. Baineann ceann acu le Scéim mo Roinne féin faoi alt 11 don Acht a ullmhú agus beidh fógra maidir leis sin sna nuachtáin go luath. Is Meitheal Idir-rannach an ceann eile le chomhairle a chur ar mo Roinnse maidir le treoirlínte a ullmhú faoi alt 12 den Acht d'fhonn cabhrú le comhlachtaí poiblí scéimeanna a ullmhú.

— Tá réamh-obair ar súil i ndáil le rialacháin a dhéanamh faoi alt 9(1) maidir le húsáid na Gaeilge amháin, nó na Gaeilge agus an Bhéarla le chéile, ar stáiseanóireacht ar chomharthaí agus ar fhógraí.

Anuas ar sin, tá sé i gceist go gcoimeádfear an liosta den na cuideachtaí atá clúdaithe faoin Acht faoi athbhreithniú agus go mbainfear úsáid rialta as an gcumhacht atá agam mar Aire faoi mhír 3 den Chead Sceideal chun cuideachtaí nua a thabhairt faoi fhorálacha an Achta.

Maidir leis an gceist faoin soláthar airgid atá ar fáil dom chun an tAcht a chur I bhfeidhm, táim lán-sásta go bhfuil an tsuim airgid atá ar fáil i Vóta mo Roinne do 2004 dóthaineach chun freastal ar riachtanais mo Roinne ó thaobh fheidhmiú an Achta i mbliana, ag cur san áireamh nach mbeidh forálacha uile an Achta i bhfeidhm go hiomlán sa bhliain reatha. Caithfear a thuiscint freisin gur beag an líon scéimeanna faoi alt 12 a bheidh i bhfeidhm i mbliana ó tharla go mbeidh treoirlínte le hullmhú agus go mbeidh tréimhse 6 mhí ag comhlachtaí poiblí chun dréacht-scéimeanna a ullmhú bunaithe ar na treoirlínte sin. Mar atá ráite agam roimhe seo, tá soláthar €500,000 curtha ar fáil chun Oifig Choimisinéir na dTeangacha Oifigiúla a bhunú.

Maidir leis an lion post a cruthaíodh ó tháinig an tAcht i bhfeidhm, dírím aird na dTeachtaí ar an bhfreagra a thug mé ar Cheist Uimh 334 ar 1 Deireadh Fómhair 2003 maidir leis an ábhar sin.