Gach uair a thionólann an Dáil, an Seanad nó Coiste Oireachtais suí poiblí, déantar Tuairisc Oifigiúil de gach rud a deirtear. Déanann Sheila Ryan cur síos ar lá oibre tuairisceora parlaiminte.

11.30 a.m.

Sheila Ryan, tuairisceoir parlaiminte

11.30 a.m.

Sroichim an oifig le réiteach don lá. Is í an Chéadaoin an lá is deacra den tseachtain do thuairisceoir parlaiminte, le go leor cruinnithe coiste ar maidin, suí Seanaid agus seisiún Dála a théann amach san oíche.

12 meán lae

Tá mé ar an uainchlár chun tuairisc a thabhairt ar an gcéad chúig nóiméad de shuí na Dála inniu. Buaileann clog ar fud Theach Laighean cúpla nóiméad sula dtosaíonn an suí chun na Teachtaí a ghairm. Glacaim mo shuíochán i lár Sheomra na Dála, os comhair chathaoir an Chinn Comhairle agus dheasc na gcléireach.

Tagann an Ceann Comhairle isteach, léann sé an phaidir, fógraíonn sé an chéad mhír gnó agus glaonn sé ar an gcéad chainteoir.

San am a caitheadh, ghlacfadh an tuairisceoir parlaiminte nótaí gearrscríbhneoireachta ar imeachtaí na Dála agus níos déanaí léifeadh sé na nótaí os ard do chlos-chlóscríobhaí. Sa lá atá inniu ann, taifeadtar na díospóireachtaí agus tiontaítear ina gcomhaid fuaime dhigiteacha iad. Glacaim nóta de na daoine atá ag caint agus éistim le rud ar bith a bhfuil seans ann nach dtaifeadfaidh na micreafóin.

12.05 p.m.

Tar éis cúig nóiméad, tagann duine de mo chomhghleacaithe isteach sa Dáil agus suíonn sé in aice liom ag deasc na dtuairisceoirí. Tá mo “ghlacadh” thart, mar sin fágaim an díospóireacht i lámha mo chomhghleacaí agus téim ar ais chuig mo dheasc le tosú ag scríobh amach leis an gcomhad fuaime agus mo nótaí.

Níl sé chomh héasca le gach focal a dúirt na Comhaltaí a chlóscríobh. Taifead beacht ar an díospóireacht is ea an Tuarascáil Oifigiúil, ach is gá dúinne, na tuairisceoirí, an bhearna idir an focal labhartha agus an focal scríofa a dhúnadh. Cuirimid botúin ghramadaí ina gceart agus bainimid amach athrá, tosuithe bréige, iomarca foclaíochta agus abairtí gan chríoch. Seiceálaimid aon athfhriotail ó thuairiscí, teidil Billí, logainmneacha agus sleachta filíochta. Déanann na cainteoirí is fearr fiú botúin urlabhra anois is arís, agus caithfear é ar fad a sheiceáil sula bhfoilsítear sa Tuarascáil Oifigiúil é.

Stóráiltear mo dhoiciméad glactha i mbunachar sonraí, áit ar féidir leis an bhfoireann ar fad breathnú air. Nuair atá mé críochnaithe, cuirtear ar aghaidh chuig na heagarthóirí é, a dhéanann athbhreithniú air agus a fhoilsíonn é.

1.05 p.m.

Tá sé in am dul ar ais go Seomra na Dála don chéad ghlacadh eile a thosaíonn ag 1.10 p.m. Ní foirgneamh amháin atá i dTeach Laighean, ach coimpléasc oifigí idircheangailte, agus tógann sé cúig nóiméad orm siúl ó mo dheasc chuig Seomra na Dála.

Tuairisceoir Parlaiminte ina shuí i lár Sheomra na Dála

Suíonn na tuairisceoirí parlaiminte ag an deasc tosaigh láir i Seomra na Dála

1.20 p.m.

Tosaím ar an dara glacadh. An uair seo, bhí mé i Seomra na Dála ar feadh deich nóiméad, mar sin tá dhá uair agus deich nóiméad agam chun an obair a chríochnú agus dul ar ais go dtí an Seomra. Má tá mé tapa, beidh am agam tosú ar na Ceisteanna Parlaiminte a sannadh dom.

Féadfaidh Teachtaí Dála ceisteanna a chur isteach chuig Airí i scríbhinn. Gach lá, roghnaítear roinnt ceisteanna le freagairt sa Dáil agus faigheann an chuid eile Freagraí Scríofa. Foilsíonn Oifig na nDíospóireachtaí na Freagraí Scríofa sin mar chuid den Tuarascáil Oifigiúil. Inniu, tá 257 Freagra Scríofa le foilsiú, agus sannadh naoi gcinn acu domsa. Cuirim formáid orthu lena bhfoilsiú agus seiceálaim an bhfuil aon earráid iontu.

3.30 p.m.

Tá mé ar ais sa Dáil, agus tá sé in am do na Saincheisteanna Tráthúla, nuair a bhíonn deis ag suas le ceathrar Teachtaí saincheisteanna a ardú le hAire. Mar shampla, d’fhéadfadh Teachta Dála iarradh ar Aire idirghabháil a dhéanamh i bhfadhb i dtoghcheantar áirithe.

Tar éis na Saincheisteanna Tráthúla, cuirtear na himeachtaí ar fionraí ar feadh 40 nóiméad, chun briseadh a thabhairt don fhoireann. Inniu, tá gnó na Dála taobh thiar den sceideal, mar sin ní thógtar ach 20 nóiméad. Ní mórán é, ach tá bialann féinseirbhíse i dTeach Laighean agus is minic a bhuailim le comhghleacaithe ansin agus a fhaighim amach faoi céard eile atá ar siúl san Oireachtas.

Fad is a bhíonn 14 thuairisceoir parlaiminte ag obair sa Dáil, bíonn tuairisceoirí eile ag logáil amach agus ag scríobh imeachtaí an tSeanaid agus coistí agus seiceálann eagarthóirí ár nótaí gus foilsíonn siad iad de réir mar a réitítear iad i rith an lae.

6.10 p.m.

Tá mé ar ais ag deasc na dtuairisceoirí i Seomra na Dála. Is é seo Am Comhaltaí Príobháideacha, nuair a bhíonn deis ag an bhfreasúra an clár a leagan amach. Inniu, tá an Teach ag tógáil an Dara Céim de Bhille Freasúra. Mar gheall go nglacann gach Teachta seal ag labhairt dá n-am leithdháilte, níl mórán le nóta a ghlacadh de ann i dtosach. Ach, nuair a chuireann roinnt de na Teachtaí isteach ar dhuine de na cainteoirí, déanaim nótaí go tapa chun gach focal a fháil.

Tá micreafón ar gach suíochán sa Dáil a chastar ar siúl nuair a labhraíonn an Teachta Dála. Tá ceithre mhicreafón chomh maith timpeall an tSeomra a bhíonn ar siúl i gcónaí chun Teachtaí a labhraíonn taobh amuigh dá seal a thaifeadadh. Chun taifead beacht den díospóireacht seo a chur le chéile, caithfidh mé éisteacht le trí thaifeadadh éagsúla agus mo nótaí scríofa a úsáid.

8.30 p.m.

Tá mé ar ais sa Dáil le haghaidh glacadh amháin eile sula dtéann an Dáil ar scor ag 10 p.m. Rún Rialtais atá roimh an Teach. Tá leasuithe curtha chun cinn ag Comhaltaí an Fhreasúra agus tá na leasuithe á mbrú acu chuig vóta. Stopann an díospóireacht, buaileann clog an vóta, agus, ar fud Theach Laighean, fágann Teachtaí nach bhfuil sa Seomra pé rud atá ar bun acu agus déanann siad deifir chuig an Seomra. Mura bhfuil siad istigh sula ndúnann na doirse, beidh siad glasáilte amach as an vóta.

Foilsíodh formhór imeachtaí an lae inniu sa Dáil ar shuíomh gréasáin an Oireachtais cheana féin, ach mar gheall gur tharla an chuid seo tar éis 7 p.m. ní chuirfear in eagar ná ní fhoilseofar é go dtí maidin amárach.

9.10 p.m.

Tá mo chuid nótaí ar fad glactha agus tá sé in am baile. Tá mé críochnaithe luath, do Chéadaoin. Tá roinnt de mo chomhghleacaithe eile fós ag a ndeasc agus beidh siad ann ar feadh uair nó dhó eile.

12 meán lae

Tá mé ar an uainchlár chun tuairisc a thabhairt ar an gcéad chúig nóiméad de shuí na Dála inniu. Buaileann clog ar fud Theach Laighean cúpla nóiméad roimh 10 a.m. chun na Teachtaí a ghairm. Glacaim mo shuíochán i lár Sheomra na Dála, os comhair chathaoir an Chinn Comhairle agus dheasc na gcléireach.

Tagann an Ceann Comhairle isteach, léann sé an phaidir, fógraíonn sé an chéad mhír gnó agus glaonn sé ar an gcéad chainteoir.

San am a caitheadh, ghlacfadh an tuairisceoir parlaiminte nótaí gearrscríbhneoireachta ar imeachtaí na Dála agus níos déanaí léifeadh sé na nótaí os ard do chlos-chlóscríobhaí. Sa lá atá inniu ann, taifeadtar na díospóireachtaí agus tiontaítear ina gcomhaid fuaime dhigiteacha iad. Glacaim nóta de na daoine atá ag caint agus éistim le rud ar bith a bhfuil seans ann nach dtaifeadfaidh na micreafóin.

12.05 p.m.

Tar éis cúig nóiméad, tagann duine de mo chomhghleacaithe isteach sa Dáil agus suíonn sé in aice liom ag deasc na dtuairisceoirí. Tá mo “ghlacadh” thart, mar sin fágaim an díospóireacht i lámha mo chomhghleacaí agus téim ar ais chuig mo dheasc le tosú ag scríobh amach leis an gcomhad fuaime agus mo nótaí.

Níl sé chomh héasca le gach focal a dúirt na Comhaltaí a chlóscríobh. Taifead beacht ar an díospóireacht is ea an Tuarascáil Oifigiúil, ach is gá dúinne, na tuairisceoirí, an bhearna idir an focal labhartha agus an focal scríofa a dhúnadh. Cuirimid botúin ghramadaí ina gceart agus bainimid amach athrá, tosuithe bréige, iomarca foclaíochta agus abairtí gan chríoch. Seiceálaimid aon athfhriotail ó thuairiscí, teidil Billí, logainmneacha agus sleachta filíochta. Déanann na cainteoirí is fearr fiú botúin urlabhra anois is arís, agus caithfear é ar fad a sheiceáil sula bhfoilsítear sa Tuarascáil Oifigiúil é.

Stóráiltear mo dhoiciméad glactha i mbunachar sonraí, áit ar féidir leis an bhfoireann ar fad breathnú air. Nuair atá mé críochnaithe, cuirtear ar aghaidh chuig na heagarthóirí é, a dhéanann athbhreithniú air agus a fhoilsíonn é.